Pompa ciepła w starym domu – czy takie rozwiązanie ma sens?

9 sierpnia, 2022

Wiedza

Pompy ciepła są coraz częściej wybieraną metodą ogrzewania budynków mieszkalnych. Zwykle instaluje się je w nowopowstałych obiektach, projektowanych w taki sposób, by tego rodzaju system grzewczy od razu po zainstalowaniu mógł pracować wydajnie. Co jednak, jeśli pompę ciepła chciałoby się zamontować w starym domu? Czy takie rozwiązanie jest w ogóle możliwe?

Instalacja pompy ciepła w starszych budynkach mieszkalnych może za chwilę przestać być traktowana jako swojego rodzaju fanaberia. Ceny standardowych paliw wykorzystywanych do ogrzania domów rosną w zastraszającym tempie. Do tego ogólnoświatowy trend wyraźnie wskazuje na stopniowe odchodzenie od metod grzewczych opierających się na spalaniu danych materiałów i doprowadzających do emisji do atmosfery szkodliwych związków. Jedną z możliwości zastąpienia tzw. kopciuchów na bardziej ekologiczne rozwiązanie grzewcze jest montaż pompy ciepła. Zasadne wydaje się jednak pytanie, czy tego typu instalacja nadaje się do starszych domów?

Co cechuje stare budynki mieszkalne?

Na wstępie warto w ogóle wyjaśnić, jaki dom należy uznać za „stary”. To oczywiście pojęcie dość szerokie i nieprecyzyjne. Ogólnie za budynki starszego typu uznaje się te, które liczą sobie ponad 20 lat. Oprócz tego obiekty te charakteryzuje posiadanie ogrzewania wodnego grzejnikowego w większości pomieszczeń. Tzw. ogrzewanie podłogowe w ich przypadku stanowi maksymalnie 30 procent powierzchni całego domu. Starsze budynki wyróżniają się też techniką izolacji poddaszy. Ta wykonana jest zwykle z wełny, a jej grubość stanowi około 15-20 centymetrów. Do tego należy dodać ściany zewnętrzne budowane warstwowo oraz częściowe podpiwniczenie. Większość takich domów ogrzewana jest klasycznym piecem na węgiel lub ekogroszek.

Czy można zamontować pompę ciepła w starym budynku?

Teoretycznie nie ma większych technicznych przeszkód, które uniemożliwiłyby zamontowanie pompy ciepła w starym budynku mieszkalnym. Tego typu instalacje są wykonywane i mogą służyć jako efektywna metoda ogrzewania domu. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku starych domów wyjątkowo ważne jest indywidualne podejście do zaprojektowania całego systemu grzewczego. O tym, czy pompa ciepła będzie wydajna, decyduje bowiem wiele szczegółów. Sam obiekt przed montażem poszczególnych sprzętów powinien być w odpowiedni sposób przygotowany na zmianę metody ogrzewania.

Pompa ciepła w starym domu a termomodernizacja

Absolutną podstawą do zamontowania w starym domu pompy ciepła jest wcześniejsze przeprowadzenie termomodernizacji budynku. Cel takiego działania jest prosty – należy w największym możliwym stopniu ograniczyć utraty ciepła. W przeciwnym razie cała instalacja będzie pracować wyjątkowo nieekonomicznie. Koszt ogrzewania okaże się ogromny, a w samym domu może być niezwykle trudno uzyskać optymalną temperaturę. Szczególnie kłopotliwa jest sytuacja, gdy straty ciepła okazują się naprawdę duże w przeliczeniu na każdy metr kwadratowy domu. Zasada jest dość prosta – o wiele trudniej ogrzać mały dom o słabej termoizolacji, niż ogromny budynek, posiadający jednak odpowiedni stopień ochrony przed utratą ciepła.

Wydawać może się, że problem ten rozwiąże większa liczba zainstalowanych grzejników. To jednak tylko pozory. Po pierwsze – pompy ciepła, nawet wysokotemperaturowe, podgrzewają wodę do około 70 stopni Celsjusza. To może okazać się za mało, gdyż stare instalacje wymagają i osiągają pułap 90 stopni. Sam montaż większej liczby grzejników jest z kolei drogie, czasochłonne i kłopotliwe. Alternatywą jest oczywiście instalacja ogrzewania płaszczyznowego, jednak to, jak zostało już wspomniane, nie będzie zdawać egzaminu, jeśli utrata ciepła w domu będzie zbyt duża.

Jak zmniejszyć straty ciepła w starym domu?  

Kwestia termomodernizacji powinna być skonsultowana z fachowcem, który przeprowadzi audyt energetyczny. Kwestię tę można tez przedyskutować z firmą zajmującą się montażem pompy ciepła. Mając określony budżet na wymianę metody grzewczej w domu, trzeba od razu założyć, że część tego kapitału będzie musiała zostać przeznaczona na prace mające na celu zmniejszenie utraty ciepła budynku.

W największym skrócie termomodernizacja budynku polega na:

  • dociepleniu ścian,
  • wymianie okien i drzwi,
  • izolacja dachu i stropu,
  • wykonanie wentylacji z odzyskiem ciepła.

Pompa ciepła w starym domu – czy warto?

Wszystko zależy oczywiście od tego, czy na tego rodzaju inwestycje można sobie pozwolić. Zmiana sposobu ogrzewania z pieca węglowego na pompę ciepła jest jedną z kilku dostępnych opcji. Choć cała procedura może wymagać przeprowadzenia w domu sporej liczby prac remontowych, to w ostatecznym rozrachunku montaż takiego rozwiązania w większości przypadków okazuje się decyzją trafną. Pompa ciepła, zamontowana przez profesjonalny zespół, w odpowiednio przygotowanym do tego budynku, działa ekonomicznie, cicho i wygodnie. Koszty ogrzewania są kwestią mocno indywidualną i zależą od wielu czynników. Ostatecznie jednak pompa ciepła ma wiele zalet, a z korzyści tej metody grzewczej mogą korzystać właściciele nawet starszych budynków, jeśli tylko zadbają o to, by cały system obsługiwał obiekt o nowoczesnej i skutecznej termoizolacji.